CẨN THẬN KHI LÀM HỒ SƠ XIN VIỆC!

Buổi sáng, tụ tập ngồi đọc báo, thấy tin một em sinh viên đại học ra trường có bằng loại giỏi, cộng với cái thẻ đảng viên mà bị hắt hủi. Mấy cha bức xúc chửi rùm. Nào là quan liêu, nào là lãng phí chất xám…Còn mình thì thấy chuyện này xưa quá rồi. Hai mươi năm trước, với khí thế hừng hực khi vừa ra trường, cũng một bằng đại học (hổng phải loại giỏi- thường thôi), cũng một thẻ đảng viên (chính xác là dự bị), xách 2 thanh gươm đi kiếm việc một cách hào hùng. Sau 6 tháng, nộp vô 8 cơ quan nhà nước, cuối cùng tui đi làm cho một công ty nước ngoài (?)

Lúc đầu tự tin nộp cho công ty xuất nhập khẩu, sau đó làm lại gửi cho công ty thương mại, thất bại gửi cho công ty thủy sản, chán nản nộp tùm lum…Khi nộp đơn vô mấy cơ quan. Ai cũng hẹn. Ai cũng nói chắc ăn. Mà mình cũng tự thấy chắc ăn vì lúc đó học đại học cũng hiếm mà có thẻ đảng còn hiếm hơn, mà mình thì có 2 cái. Phòng tổ chức công ty nào cũng trầm trồ: tốt quá. Làm mừng hụt hoài. Cái đơn cuối cùng nộp cho một cơ quan đo đạc ruộng đất gì đó mà tay trưởng phòng tổ chức cứ gật gù, rồi lắc lắc.

Một hôm đi ngang văn phòng công ty nước ngoài (lúc đó mình mới “mở cửa” cho họ đầu tư), vô hỏi thì được phỏng vấn ngay, khỏi cần hồ sơ, nộp sau đi. Phỏng vấn xong họ hỏi tuần tới đi làm được không, mình vặn lại: mai được không. Thế là hôm sau đi làm. Cả chục năm sau mới thấy mình ngu quá trời… Một ông bạn nói: hồi đó mày chỉ có thể đi làm ở xưởng cưa mà thôi. Tại sao vậy? Với mấy công cụ đó mày vô làm người ta sẽ nghĩ là vô để cưa ghế. Vì thời đó, các xếp chỉ có 1 trong 2 thứ thôi; mà mày có cả hai nên bị từ chối là phải! Quả là, hồi đó mình ngu thiệt. nhưng mà thôi, chuyện “Tái ông mất ngựa” đó mà.

Sau gần 20 năm làm cho các công ty, tổ chức nước ngoài, một hôm thấy chán kiếp “lê dương” bèn khăn gói theo tiếng gọi chiêu mộ hiền tài về công ty trong nước. Bạn bè người vổ tay, người chửi rủa, kẻ ái ngại… Nhưng đã quyết chí rồi, mình đã ở tuổi “bất hoặc” chứ đâu còn tuổi “nhi lập” nữa đâu. Một thằng bạn cùng chí hướng, đã từng về làm cho công ty trong nước, khuyên nên đi chích ngừa. Vì chắc chắn sẽ bị mang thương tích đầy mình. Nó nói vai em chai cộm vì thường xuyên chích ngừa uốn ván đấy. Vậy mà giờ đây nó cũng đầu hàng rồi. Lúc ấy, nhiều người phán như đinh đóng cột rằng không quá 6 tháng mình sẽ phải dọn nhà lần nữa. Thực tế khác hẳn, hơn một năm sau mình mới đi tìm chốn khác dung thân(!).

Rõ ràng cái văn hóa, cung cách làm việc, cách chịu trách nhiệm, cách ra quyết định của mỗi công ty đều có một sự khác nhau; nhưng nếu chỉ so sánh 2 nhóm: các công ty trong nước và các ông ty nước ngoài thì sự khác biệt là điều dễ thấy nhất. Các phương cách quản lý theo mục tiêu, lấy sự hoàn thành mục tiêu làm thước đo và phương thức lấy sự tuân thủ và vâng lời làm tiêu chuẩn đánh giá. Sự sáng tạo trở nên xa xỉ và trách nhiệm thì mơ hồ vì là của đám đông. Có người nói ngần ấy năm làm việc cho các công ty, tổ chức nước ngoài đã làm mình hư, mất khả năng thích nghi. Thật vậy, khó mà thích nghi khi sự khác biệt là quá lớn. Nhiều người cho rằng nếu đã làm cho công ty nước ngoài thì đừng làm cho công ty trong nước nữa và ngược lại, nếu xưa nay chỉ làm cho công ty trong nước thì đừng vô làm cho công ty nước ngoài.

Người nước ngoài hay nói: title, free of charge. Chức vụ là thứ cho không. Còn ở ta thì chức vụ là kết quả của một quá trình tích lũy chứ đâu có khơi khơi. Vì vậy, chức vụ là cái quý lắm, phải giành mới có và có thì phải giữ. Và, cũng là dễ hiểu thôi, khi người gạt phắt ngay những mối đe dọa dù là tiềm ẩn, có khả năng ảnh hưởng đế cái chức vụ quý giá. Vì vậy, em sinh viên gì đó ơi, em chỉ nên tự trách mình.

CẦU CẦN THƠ DÍNH LẠI RỒI BÀ CON ƠI!!!

HOÀNH TRÁNG CHƯA?

DÍNH LẠI NÈ

MAI MỐT MÌNH ĐI QUA CẦU NÀY, GHÉ CHỤP TẤM HÌNH

Dân ĐBSCL nhìn thấy cảnh này chắc mừng lắm nhỉ

ĐEO KIẾNG ĐEN

Hồi đó tới giờ hay đeo kính đen, riết rồi nhiều người cứ kêu tên tục và kèm luôn chữ “kiếng đen” như là một thứ nghệ danh, chết danh luôn. Hic. Mới đầu đeo thấy kỳ kỳ, chỉ cho mát con mắt, khỏi bụi, khỏi đau mắt hột; lâu ngày mỗi khi bỏ kiếng ra thấy còn kỳ hơn. Gọi là đeo ghiền. Tính ra hồi học đòi đeo kiếng tới giờ hao hết gần trăm… cây kiếng, ít có cây nào gãy, bể hay hư hỏng gì mà toàn là mất. Ghé tiệm lột kiếng ra: mất; vô quán lột kiếng ra: mất… Vậy đó, mà không bỏ cái kiếng đen được. Đeo kiếng đen cả chục năm giờ mới nghiệm ra nhiều điều, nếu mà có ăn học ngành lý luận tới nơi tới chốn dám viết ra một thứ lý thuyết mới lắm à nhe.

Điều tâm đắc đầu tiên là mình đeo cái kiếng có hơn trăm ngàn mà hổng ai tin. Thấy cái kiếng gọng đen in chữ Rayban ai cũng hỏi: cả triệu hôn? Mấy lần đầu nói: Ừ. Mọi người kêu lên: ngon hé. Mấy lần sau có ai hỏi thì trả lời đúng giá: cái gọng tám chục, cặp tròng năm chục. Vậy mà không ai thèm tin. Một lần đi gặp một ông khách hàng, thấy ổng cứ săm soi cái kiếng, mình liền PR luôn: tặng anh đó. Ổng khoái chí tử rồi mà miệng cứ hỏi thiệt hôn…Mấy ngày sau, ổng gọi điện giọng buồn buồn tụi nó biết đồ xịn nên có đứa bỏ túi luôn rồi. Tội nghiệp, nếu không sợ bể vụ thật giả thì chắc tui gửi cho ổng cái nữa rồi. Cái khoảnh khắc thật giả quả là khôn lường. Có khi người ta chỉ tin toàn điều giả, còn nói thiệt thì hổng ai thèm tin. Biểu sao mà mình không nói dóc.

Thằng cha kia thấy ghét quá trời mà có tật cứ hay kiếm mình cà khịa. Đang chạy trên đường thấy thằng chả đi ngược chiều cười tươi, đưa tay vẫy. Nhớ là mình đang có đeo kiếng, nên ngước mặt nhìn thẳng chạy luôn như là không thấy. Liếc qua miếng kiếng đen thấy thằng chả tiu nghỉu chạy luôn. Mấy ngày sau thằng chả trách kêu mầy chắc không thấy mà sao chạy luôn. Nói là có thấy gì đâu. Vậy đó, cái kiếng đen lợi hại thiệt, cứ đeo vào là thấy hết nhưng có thể vờ như không thấy. Rất hợp pháp chứ không như mấy con khỉ trong phòng trưng bày mỹ nghệ phải bịt mắt mới là không thấy. Vậy mới biết sao mà điệp viên, công an cứ hay đeo kiếng đen. Hèn chi, mấy đứa hay kêu anh giống Pierce Brosnan ghê, nhưng hổng phải “không không bảy” mà là “không không thấy”

Có một buối trưa chạy về nhà ăn cơm, nắng tháng tư rát rạt trên mặt. Nhưng hồi sáng đi lại quên mang theo kiếng mát (bình thường gọi là kiếng đen, như do nắng quá nên gọi là kiếng mát). Tức tửi, hậm hực vì cái nắng; mắt nổ đom đóm. Một giờ trưa, đi làm lấy kiếng ra đeo thấy trong người dễ chịu hơn nhiều; có cảm giác như ngoài trời nắng dìu dịu làm sao! Lại nhớ một lần mua nhầm cái kiếng có cái tròng làm sao mà nhìn ai cũng như thằng say rượu, mặt đỏ gay. Trong bụng cứ rủa thầm sao bữa nay thằng nào cũng nhậu hết vậy, một hồi thấy em kia xinh tươi cũng… nhậu luôn, xỉn tới cái đùi của em còn đỏ nữa là… Lột kiếng ra. Trời ơi, tại cái tròng kiếng dỏm của mình. Có hôm, chiều tan sở, mấy thằng bạn rủ về nhà thay đồ đi đánh banh. Thấy trời sao tối om om nên thoái thác, mệt quá không đi. Về tới nhà, lột kiếng ra thấy trời còn nắng sáng trưng…Thì ra, lúc đeo kiếng đen trời cứ ui ui, buồn buồn. Tự nhiên, rút ra kết luận luôn: khi nào thấy bực bội trong mình hãy đeo kiếng vô. Khi nào chán nản, buồn bả thì lột kiếng ra. Xét về mặt vật lý, cái kiếng là một lăng kinh làm thay đổi trạng thái, cách nhìn đời…Xin lỗi vì sắp hơi quá đà.

Thật ra khi đeo kiếng đen, có những lần thấy rất lạ. Con đường mình đi suốt năm, tự nhiên thấy lạ hoắc. Cái nắng nó hanh hanh, còn người ta thì lâng lâng… Rồi ký ức nhiều khi đổ ập xuống, mang đến những hình ảnh từ thưở nào xa xưa lắm. Không nhớ, nhưng chắc là cái hình ảnh đó, cảm giác đó đã đi qua rồi một lần nào đó trong đời. Lột kiếng ra thì hết, thực tại ào đến và… hết mơ màng.

Nói chung đeo kiếng đen hay lắm. Hãy thử đi rồi bạn sẽ thích ngay mà!

Vô thăm blog của mình

Công việc quá trời nên lâu quá không có vô trong cái blog của mình để quét dọn. Rõ là nhà của mình mà mình còn không vào thì lấy chi ai vào. Chỉ có mấy cái còm khùng khùng điên điên, có khi lại là virus?....

Mai mốt sắm cái máy chụp hình tốt một chút hôm nào không viết nổi thì chụp hình đem lên, gọi là có hơi ấm trong nhà trong cửa. Sáng nay ngồi trong văn phòng nhìn ra cái đám lau sậy, chợt thấy thèm sầu riêng (lãng nhách). Vô google gõ chữ “sau rieng” thì nó hiện lên cái blog. Chui vô thấy là nhà của em Ngọc Tư. Gửi cho em nông dân Cà Mau cái còm thăm hỏi, mời em bữa nào ghé blog chơi. Ngờ đâu, chút sau em trả lời rất Tây: OK. Hôm nào xuống thăm em mới được

CÁ LÓC NƯỚNG TRUI BẰNG RƠM

Chuyến công tác cuối năm về Kim Hòa một xã vùng sâu vùng xa, những người dân hiếu khách nằng nặc mời về nhà ăn một chém cơm rồi mới được về. Chúng tôi đến một căn nhà lá mà bên hông nhà là một cây rơm to đùng chất đó để cho bò ăn tới vụ mùa sau và để… nướng cá lóc.

Trên bàn dọn sẳn một dĩa rau sống một tô mắm tép trộn đu đủ… và một chai nước đùng đục, gọi là đế Xuân Thạnh! Gia chủ là một nông dân rặc Nam bộ bẻ một nhánh tre đâm xuyên từ họng đến đuôi của ba con cá lóc còn giẫy đành đạch. Sau đó anh cắm 3 con cá trên sân đuôi chĩa lên trời như 3 cây phướn nhỏ mọc lên từ đất. Lấy rơm phủ kín 3 con cá đang quẩy đuôi trên cành tre, anh đốt bùng lên ngọn lữa rơm vàng rực, mùi cá nướng bốc lên từ sân làm mọi người náo nức vì cái bao tử kêu lên vì đói. Cứ ngỡ là biết bao giờ mới có cá mà ăn, nhưng ngọn lữa vừa tàn và để cho tro nguội chừng 10 phút anh ta đã bới tro lên nhìn 3 con cá há miệng to. Há miệng to là cá đã chín. Một nắm rơm khô dùng để chà xát trên thân con cá nướng đen xì, tro và những tấm vảy cháy khét rơi ra là nhường chỗ cho da cá vàng ươm.

Con cá để vào dĩa và được xẻ dọc ra, còn bốc khói thơm phức. Rượu được rót ra mời. Miếng cá nóng hổi kẹp với chuối sống, ra thơm chấm vào trong tô mắm tép. Chất gì đó ngọt ơi là ngọt chảy tọt vào bụng, thơm ơi là thơm. Một ngụm rượu Xuân Thạnh nuốt xuống, mọi thứ tinh túy như đang chìm đắm trong ta, một thứ quà quê mà không phải lúc nào ta muốn cũng có, một chút hồn quê mà ta mãi không quên

Thiếu cái thật bình thường.

Văn phòng tự dưng được xây ở một khu dân cư mới. Mà lại ở một góc cuối cùng, giáp ranh với ruộng và vườn. Mở cửa sổ là thấy ngay một màu xanh ngắt của đám dừa từ xa xa và cả đám lau sậy ở ngay trước mặt. Ông Kim- nhà thơ mà ngồi ở văn phòng này chắc mỗi tuần ra được một tập thơ. Ở góc nhìn này, những khi trời mưa thì thật là thúi ruột. trời tối hù, lau sậy ngã nghiêng, còn đám dừa oằn oại. Nước lên xâm xấp khiến cá rô nhảy long lóc trên mặt đường. Mấy đứa nhân viên hớn hở, phóng ra bắt cá bất chấp trời mưa. Nghịch ngợm như con nít, đến khi ướt nhẹp hết mới hay. Buổi chiều tụi nó có vài con cá rô kho ăn cơm. Ăn cho vui vậy thôi chứ nhiều nhỏ gì, mà đứa nào cũng nói: thiệt là đã. Thấy vậy, mình cứ nghĩ bụng: chuyện bình thường vậy mà tụi bây cũng thấy đã.

Cái chậu kiểng ở nhà không có người tưới thường xuyên nên chết queo. Thấy cái chậu trống không nên một hôm lượm mấy hột khổ qua nhét xuống đất. Vậy mà nó lên vù vù. Dây khổ qua càng ngày càng dài ra nhưng lại oằn oại, yếu xìu vì không có cái gì cho nó bám lấy để leo lên. Thấy vậy mới lượm mấy cành kiểng chết khô hôm trước cắm vào chậu cho nó leo lên. Thằng nhỏ ở nhà thấy mới cắm cành khô xuống một chút mà mấy cọng râu của dây khổ qua đã quấn riết. Nó vổ tay: Hay quá, đã quá. Tội nghiệp nó xưa nay có thấy đâu. Có vậy mà cũng đã quá. Rồi cha con phải kiếm dây giăng qua giăng lại trên hàng rào sắt để cho nó leo lên, dung dăng dung dẽ. Cái khoảng trống nơi hàng rào giờ đan đầy những lá xanh và những hoa vàng nho nhỏ, coi cũng vui mắt; còn đã hơn trồng kiểng nhiều. Buổi sáng thằng nhỏ rú lên khoái trá vì có một cái trái khổ qua nhỏ xíu trên đầu có một nụ bông, bất chợt xuất hiện từ một nách lá. Nó vô khoe: Đã quá ba ơi. Mình chạy ra coi thấy trong bụng vui lắm, ngộ lắm mà miệng cứ nói với con: vậy mà cũng đã.

Hôm rồi về quê công tác. Hồi còn nhỏ sống ở đây mà bây giờ thấy lạ hoắc. Nhiều thay đổi, nhiều cái biến mất tiêu. Đi vòng vòng thị xã, lúc nào cũng thấy thiếu thiếu cái gì. Chợt thấy một bà nhà quê (nói vậy thôi chứ chưa chắc bả nhà quê đâu nhe) gánh một cái nồi đen tròn tròn có mấy cái ống tre bốc khói bên trên. Trời đất ơi, bả bán bánh ống. Lần nào về cũng đi kiếm vậy mà giờ mới gặp. Kêu lái xe, tấp vô lề mua bánh. Bả hết hồn tưởng bị công anh xúc tới nơi. Hóa ra có mấy thằng cha thèm bánh quá ghé mua ăn vậy mà. Khoai mì mài ra trộn với nước lá dứa tạo màu xanh và mùi thơm. Rọc bánh đã chín ra rồi nhét dừa, đường và muối mè vô. Chưa xong gói thứ hai thì gói thứ nhất đã được ăn mất tiêu. Miếng lá chuối bóng lưỡng vì được liếm sạch! Bà bán bánh cười cười, chắc trong bụng rủa: đồ chết thèm. Mà đã thiệt lâu lắm rồi mới hưởng được cái hương vị này; nó có cao sang gì cho cam. Bình thường thôi mà. Sáng hôm sau, rủ nhau đi ăn bún nước lèo. Cái thứ bún suông nấu bằng mắm, tô bún không có muỗng, chỉ có đũa. Không có thịt chỉ có rau. Vậy mà bưng tô húp một cái rột, sạch cặn; đứa nào cũng kêu đã thiệt.

Bây giờ có những cái thật bình thường nhưng hay làm mình có những cảm giác thiệt đã. Nó bình thường nhưng vắng bóng trong cuộc sống bề bộn lâu quá lại trở nên xa xỉ. Nhưng những cái giản dị, bình thường đó đâu có lỗi. Lỗi là ở mình, lỗi là mình đã quên và lâu rồi không tìm đến nó.
Buổi tối, do làm biếng đội nón bảo hiểm mới lấy xe đạp của thằng nhóc chạy ra nhà ông bạn uống cà phê. Trên đường về, thả dốc cầu cho xe chạy xuống. Đã thiệt, lâu nay chạy xe máy qua lại hàng ngày mà đâu có cảm giác này. Hóa ra những cái bình thường vẫn còn đang ở quanh ta.

"EXIT AS PRO"

Cái phòng làm việc mới ở cái công ty mới này nhìn ra một khoảng không mênh mông. Mỗi khi trời chuyển mưa thấy trong lòng tao tác, chung quanh lặng lẽ dù xung quanh nhân viên và đồng nghiệp nhiều hơn. Chả bù cho cái lồng kính, ngày nào cũng bắt mình nhìn xuống con đường lăng xăng người, lăng xăng xe cộ; còn nếu nhìn ngược lại chỉ thấy những bức tường. Rồi cũng tới lúc này. Tôi đã rời cái nơi mà mình gắn bó và làm việc chung với một nhóm nhỏ như một “công ty gia đình” một thời gian dài. Chỉ khi nghỉ việc mới thấy nó dài ơi là dài, mới thấy lý ra không nên để nó dài như vậy. Biết rằng sẽ có một lúc nào đó mình sẽ ra đi vì có một cơ hội tốt, một cái job tốt hơn, muốn về gần nhà hơn hay chỉ vì không vừa lòng chuyện gì đó; nhưng khi nộp cái đơn xin nghỉ việc rồi cũng thấy hụt hẩng thấy mất mát trong khi ở đầu kia cái công việc mới đang cứ vẩy tay, đợi chờ.

Ra đi cũng phải cho “pro”. Một cái đơn xin nghỉ thống thiết lâm ly, một cái lý do vô cùng hợp lý tới mức ai đọc cũng thấy sao nặng… “xạo”. Cái đơn không uẩn khúc, không chửi bới, không luyến tiếc và theo ông bạn, đó là một cái đơn kinh điển. Một kế hoạch bàn giao (mặc dù chắc không cần), một list công việc đang làm, một số công việc đang làm cho xong… tất cả được viết y như trong sách hướng dẫn. Cái khó khi viết đơn là phần ghi thời gian khi nào chính thức nghỉ. Mai chăng, tuần sau chăng, hay tháng sau. Chỉ sợ ghi mai nghỉ thì thằng xếp nó biểu cuốn gói xéo ngay hay bị áp tải ra thang máy tức khắc mà chưa kịp chia tay mấy đứa nhân viên, bạn bè. Cuối cùng rồi resignation letter (đơn xin nghỉ) cũng làm xong và nhắm mắt đếm ngược cho đến khi bấm nút send. Ngồi bần thần một lúc rồi tưởng tượng ra đủ thứ cảnh chia tay (không biết có nước mắt nước mũi gì không hở trời). Ra khỏi phòng bạn bè đứa thì nói chúc mừng, đứa thì hỏi sao vậy, đứa thì thêu dệt tình tiết cho một quyển hồi ký… và cuối cùng thì… không có gì xảy ra, như chưa hề có cuộc chia ly!

Một buổi ăn bánh xèo Đinh Công Tráng là kết thúc cho mười năm làm cùng nhau. Thế thôi. Xếp lớn xếp nhỏ gửi vài mail giã từ, tiếc rẽ ( chắc cũng kiểu như cái đơn của mình), còn xếp trực tiếp thì lạnh tanh, không hề có một thông điệp nào ngoại trừ cả tuần sau mới nhận cái message từ bộ phận nhân sự: Xếp OK rồi! Hê. Khác biệt văn hóa mà. Có mấy đứa xúi giục: cứ tà tà nhưng không làm gì hết. Đợi nó đuổi, bồi thường một đống tiền chơi chứng khoán. Đứa thì biểu: chửi nó đi cho nó đuổi lẹ rồi lãnh tiền. Trời, làm vậy chắc bên công ty mới chạy mình luôn. Làm người ai làm thế. Nói vậy chứ cũng ra mua cuốn Luật lao động đem về coi nó trả mình mấy tháng lương.

Hồi còn làm có thấy ai gọi rủ rê gì đâu. Vậy mà khi vừa nộp đơn xong, điện thoại cứ tấp nập chào mời. Một em “săn đầu người” xinh tươi cảm thấy tiếc rẻ khi mình nói đã có nơi trao thân gửi phận rồi. Vậy mà em còn quyến rủ. Em chờ anh sáu tháng nữa nhe, bảo đảm với anh sau thời gian đó anh sẽ xin nghỉ tiếp. Cái job sau đó mới bền. Kinh nghiệm của em đó.

Vái trời cho lời tiên đoán của em trật lất. Đã hơn một tháng rồi kể từ ngày chính thức nghỉ việc. Thỉnh thoảng bạn bè, đồng nghiệp cũ cũng í ới gọi nhau tâm sự, kể chuyện cơ quan như không có chuyện gì hết. Riết rồi cũng quen dần, tên của mấy đứa trong công ty mới cũng đã gần thuộc hết. Chỉ thỉnh thoảng nhìn ra cửa sổ thấy cái mênh mông trống trãi mà nhớ tới không gian ăm ắp người. Muốn được vậy, ra đi cũng phải cho “pro”.