Tuesday, January 13, 2009

CÁ LÓC NƯỚNG TRUI BẰNG RƠM







Chuyến công tác cuối năm về Kim Hòa một xã vùng sâu vùng xa, những người dân hiếu khách nằng nặc mời về nhà ăn một chém cơm rồi mới được về. Chúng tôi đến một căn nhà lá mà bên hông nhà là một cây rơm to đùng chất đó để cho bò ăn tới vụ mùa sau và để… nướng cá lóc.

Trên bàn dọn sẳn một dĩa rau sống một tô mắm tép trộn đu đủ… và một chai nước đùng đục, gọi là đế Xuân Thạnh! Gia chủ là một nông dân rặc Nam bộ bẻ một nhánh tre đâm xuyên từ họng đến đuôi của ba con cá lóc còn giẫy đành đạch. Sau đó anh cắm 3 con cá trên sân đuôi chĩa lên trời như 3 cây phướn nhỏ mọc lên từ đất. Lấy rơm phủ kín 3 con cá đang quẩy đuôi trên cành tre, anh đốt bùng lên ngọn lữa rơm vàng rực, mùi cá nướng bốc lên từ sân làm mọi người náo nức vì cái bao tử kêu lên vì đói. Cứ ngỡ là biết bao giờ mới có cá mà ăn, nhưng ngọn lữa vừa tàn và để cho tro nguội chừng 10 phút anh ta đã bới tro lên nhìn 3 con cá há miệng to. Há miệng to là cá đã chín. Một nắm rơm khô dùng để chà xát trên thân con cá nướng đen xì, tro và những tấm vảy cháy khét rơi ra là nhường chỗ cho da cá vàng ươm.

Con cá để vào dĩa và được xẻ dọc ra, còn bốc khói thơm phức. Rượu được rót ra mời. Miếng cá nóng hổi kẹp với chuối sống, ra thơm chấm vào trong tô mắm tép. Chất gì đó ngọt ơi là ngọt chảy tọt vào bụng, thơm ơi là thơm. Một ngụm rượu Xuân Thạnh nuốt xuống, mọi thứ tinh túy như đang chìm đắm trong ta, một thứ quà quê mà không phải lúc nào ta muốn cũng có, một chút hồn quê mà ta mãi không quên

Thursday, July 24, 2008

Thiếu cái thật bình thường.


Văn phòng tự dưng được xây ở một khu dân cư mới. Mà lại ở một góc cuối cùng, giáp ranh với ruộng và vườn. Mở cửa sổ là thấy ngay một màu xanh ngắt của đám dừa từ xa xa và cả đám lau sậy ở ngay trước mặt. Ông Kim- nhà thơ mà ngồi ở văn phòng này chắc mỗi tuần ra được một tập thơ. Ở góc nhìn này, những khi trời mưa thì thật là thúi ruột. trời tối hù, lau sậy ngã nghiêng, còn đám dừa oằn oại. Nước lên xâm xấp khiến cá rô nhảy long lóc trên mặt đường. Mấy đứa nhân viên hớn hở, phóng ra bắt cá bất chấp trời mưa. Nghịch ngợm như con nít, đến khi ướt nhẹp hết mới hay. Buổi chiều tụi nó có vài con cá rô kho ăn cơm. Ăn cho vui vậy thôi chứ nhiều nhỏ gì, mà đứa nào cũng nói: thiệt là đã. Thấy vậy, mình cứ nghĩ bụng: chuyện bình thường vậy mà tụi bây cũng thấy đã.


Cái chậu kiểng ở nhà không có người tưới thường xuyên nên chết queo. Thấy cái chậu trống không nên một hôm lượm mấy hột khổ qua nhét xuống đất. Vậy mà nó lên vù vù. Dây khổ qua càng ngày càng dài ra nhưng lại oằn oại, yếu xìu vì không có cái gì cho nó bám lấy để leo lên. Thấy vậy mới lượm mấy cành kiểng chết khô hôm trước cắm vào chậu cho nó leo lên. Thằng nhỏ ở nhà thấy mới cắm cành khô xuống một chút mà mấy cọng râu của dây khổ qua đã quấn riết. Nó vổ tay: Hay quá, đã quá. Tội nghiệp nó xưa nay có thấy đâu. Có vậy mà cũng đã quá. Rồi cha con phải kiếm dây giăng qua giăng lại trên hàng rào sắt để cho nó leo lên, dung dăng dung dẽ. Cái khoảng trống nơi hàng rào giờ đan đầy những lá xanh và những hoa vàng nho nhỏ, coi cũng vui mắt; còn đã hơn trồng kiểng nhiều. Buổi sáng thằng nhỏ rú lên khoái trá vì có một cái trái khổ qua nhỏ xíu trên đầu có một nụ bông, bất chợt xuất hiện từ một nách lá. Nó vô khoe: Đã quá ba ơi. Mình chạy ra coi thấy trong bụng vui lắm, ngộ lắm mà miệng cứ nói với con: vậy mà cũng đã.


Hôm rồi về quê công tác. Hồi còn nhỏ sống ở đây mà bây giờ thấy lạ hoắc. Nhiều thay đổi, nhiều cái biến mất tiêu. Đi vòng vòng thị xã, lúc nào cũng thấy thiếu thiếu cái gì. Chợt thấy một bà nhà quê (nói vậy thôi chứ chưa chắc bả nhà quê đâu nhe) gánh một cái nồi đen tròn tròn có mấy cái ống tre bốc khói bên trên. Trời đất ơi, bả bán bánh ống. Lần nào về cũng đi kiếm vậy mà giờ mới gặp. Kêu lái xe, tấp vô lề mua bánh. Bả hết hồn tưởng bị công anh xúc tới nơi. Hóa ra có mấy thằng cha thèm bánh quá ghé mua ăn vậy mà. Khoai mì mài ra trộn với nước lá dứa tạo màu xanh và mùi thơm. Rọc bánh đã chín ra rồi nhét dừa, đường và muối mè vô. Chưa xong gói thứ hai thì gói thứ nhất đã được ăn mất tiêu. Miếng lá chuối bóng lưỡng vì được liếm sạch! Bà bán bánh cười cười, chắc trong bụng rủa: đồ chết thèm. Mà đã thiệt lâu lắm rồi mới hưởng được cái hương vị này; nó có cao sang gì cho cam. Bình thường thôi mà. Sáng hôm sau, rủ nhau đi ăn bún nước lèo. Cái thứ bún suông nấu bằng mắm, tô bún không có muỗng, chỉ có đũa. Không có thịt chỉ có rau. Vậy mà bưng tô húp một cái rột, sạch cặn; đứa nào cũng kêu đã thiệt.


Bây giờ có những cái thật bình thường nhưng hay làm mình có những cảm giác thiệt đã. Nó bình thường nhưng vắng bóng trong cuộc sống bề bộn lâu quá lại trở nên xa xỉ. Nhưng những cái giản dị, bình thường đó đâu có lỗi. Lỗi là ở mình, lỗi là mình đã quên và lâu rồi không tìm đến nó.
Buổi tối, do làm biếng đội nón bảo hiểm mới lấy xe đạp của thằng nhóc chạy ra nhà ông bạn uống cà phê. Trên đường về, thả dốc cầu cho xe chạy xuống. Đã thiệt, lâu nay chạy xe máy qua lại hàng ngày mà đâu có cảm giác này. Hóa ra những cái bình thường vẫn còn đang ở quanh ta.

Wednesday, July 9, 2008

"EXIT AS PRO"

Cái phòng làm việc mới ở cái công ty mới này nhìn ra một khoảng không mênh mông. Mỗi khi trời chuyển mưa thấy trong lòng tao tác, chung quanh lặng lẽ dù xung quanh nhân viên và đồng nghiệp nhiều hơn. Chả bù cho cái lồng kính, ngày nào cũng bắt mình nhìn xuống con đường lăng xăng người, lăng xăng xe cộ; còn nếu nhìn ngược lại chỉ thấy những bức tường. Rồi cũng tới lúc này. Tôi đã rời cái nơi mà mình gắn bó và làm việc chung với một nhóm nhỏ như một “công ty gia đình” một thời gian dài. Chỉ khi nghỉ việc mới thấy nó dài ơi là dài, mới thấy lý ra không nên để nó dài như vậy. Biết rằng sẽ có một lúc nào đó mình sẽ ra đi vì có một cơ hội tốt, một cái job tốt hơn, muốn về gần nhà hơn hay chỉ vì không vừa lòng chuyện gì đó; nhưng khi nộp cái đơn xin nghỉ việc rồi cũng thấy hụt hẩng thấy mất mát trong khi ở đầu kia cái công việc mới đang cứ vẩy tay, đợi chờ.
Ra đi cũng phải cho “pro”. Một cái đơn xin nghỉ thống thiết lâm ly, một cái lý do vô cùng hợp lý tới mức ai đọc cũng thấy sao nặng… “xạo”. Cái đơn không uẩn khúc, không chửi bới, không luyến tiếc và theo ông bạn, đó là một cái đơn kinh điển. Một kế hoạch bàn giao (mặc dù chắc không cần), một list công việc đang làm, một số công việc đang làm cho xong… tất cả được viết y như trong sách hướng dẫn. Cái khó khi viết đơn là phần ghi thời gian khi nào chính thức nghỉ. Mai chăng, tuần sau chăng, hay tháng sau. Chỉ sợ ghi mai nghỉ thì thằng xếp nó biểu cuốn gói xéo ngay hay bị áp tải ra thang máy tức khắc mà chưa kịp chia tay mấy đứa nhân viên, bạn bè. Cuối cùng rồi resignation letter (đơn xin nghỉ) cũng làm xong và nhắm mắt đếm ngược cho đến khi bấm nút send. Ngồi bần thần một lúc rồi tưởng tượng ra đủ thứ cảnh chia tay (không biết có nước mắt nước mũi gì không hở trời). Ra khỏi phòng bạn bè đứa thì nói chúc mừng, đứa thì hỏi sao vậy, đứa thì thêu dệt tình tiết cho một quyển hồi ký… và cuối cùng thì… không có gì xảy ra, như chưa hề có cuộc chia ly!
Một buổi ăn bánh xèo Đinh Công Tráng là kết thúc cho mười năm làm cùng nhau. Thế thôi. Xếp lớn xếp nhỏ gửi vài mail giã từ, tiếc rẽ ( chắc cũng kiểu như cái đơn của mình), còn xếp trực tiếp thì lạnh tanh, không hề có một thông điệp nào ngoại trừ cả tuần sau mới nhận cái message từ bộ phận nhân sự: Xếp OK rồi! Hê. Khác biệt văn hóa mà. Có mấy đứa xúi giục: cứ tà tà nhưng không làm gì hết. Đợi nó đuổi, bồi thường một đống tiền chơi chứng khoán. Đứa thì biểu: chửi nó đi cho nó đuổi lẹ rồi lãnh tiền. Trời, làm vậy chắc bên công ty mới chạy mình luôn. Làm người ai làm thế. Nói vậy chứ cũng ra mua cuốn Luật lao động đem về coi nó trả mình mấy tháng lương.
Hồi còn làm có thấy ai gọi rủ rê gì đâu. Vậy mà khi vừa nộp đơn xong, điện thoại cứ tấp nập chào mời. Một em “săn đầu người” xinh tươi cảm thấy tiếc rẻ khi mình nói đã có nơi trao thân gửi phận rồi. Vậy mà em còn quyến rủ. Em chờ anh sáu tháng nữa nhe, bảo đảm với anh sau thời gian đó anh sẽ xin nghỉ tiếp. Cái job sau đó mới bền. Kinh nghiệm của em đó.
Vái trời cho lời tiên đoán của em trật lất. Đã hơn một tháng rồi kể từ ngày chính thức nghỉ việc. Thỉnh thoảng bạn bè, đồng nghiệp cũ cũng í ới gọi nhau tâm sự, kể chuyện cơ quan như không có chuyện gì hết. Riết rồi cũng quen dần, tên của mấy đứa trong công ty mới cũng đã gần thuộc hết. Chỉ thỉnh thoảng nhìn ra cửa sổ thấy cái mênh mông trống trãi mà nhớ tới không gian ăm ắp người. Muốn được vậy, ra đi cũng phải cho “pro”.

Wednesday, March 12, 2008

NGAO NGÁN LỄ HỘI ẨM THỰC


Quê mình có lễ hội lớn là dịp để đi khoe rùm. Gặp bạn, đứa nào mình cũng nhắn tới đó xuống chơi , cứ như là lễ hội của nhà mình. Mà có cần mình quảng cáo làm chi. Trên báo đài, ngoài đường, trong khách sạn ai mà nghe nói vụ này.

Đùng một cái hôm lễ hội, mọi người tề tựu về hết mới chết. Ngập đường phố toàn là người, xe cộ bị hạn chế một số nơi, đúng kiểu festival, biểu diễn hoành tráng…Thằng bạn thấy xe hoa của quê mình, khoái chí hỏi: quê mày cũng có chợ Bến Thành ? Cứng họng. May mà có một màn trình diễn sử thi to đùng mà nó chỉ có thể coi qua truyền hình gỡ gạc. Nếu không chắc nó nhắc hoài tới chết.

Biết có một lễ hội ẩm thực đặc trưng của quê hương mình sẽ diễn ra rất đặc sắc. Dẫn nó đi ăn một chầu cho căng bụng là hết ấm ức. Chín giờ sáng tới khu ẩm thực, gửi xe. Hớn hở đi vô mấy gian hàng. Ai cũng lắc đầu nói chưa bán trong khi thấy trên quầy bày biện đầy nhóc thức ăn. Hỏi ra mới biết: Ban giám khảo chưa ăn ) mà bán buôn gì cha nội (ăn mới biết để chấm chứ. Tức quá mấy thằng rủ nhau vô nhà hàng nhậu quắc cần câu về ngủ.

Hôm sau, bạn bè về hết. Tức trong bụng dẫn mấy thằng nhóc nhà mình trở vô khu ẩm thực xem có gì để sau này còn bào chữa với chúng bạn. Thằng út nhìn qua lại hỏi: Ba ơi, xúc xích Đức là đặc sản của vùng quê mình hả? Trời đất. Xung quanh thấy có rất nhiều nơi bán xúc xích, gà rán, cá viên chiên…Đâu cũng thấy mấy món mà giờ mới biết là món ngon quê mình (Vì lễ hội ẩm thực bán món ngon của xứ mình mà). Để đi kiếm mấy món mà mình biết xứ mình xưa nay có cho chắc ăn). Đến quầy Bánh Canh Bến Có. Ba ơi thứ này ở quê nội nè. Cha con hớn hở đi vào. Người bán nói Bánh canh Bến có nhưng chưa có, chỉ có bánh canh xứ này thôi, được không? Thằng lớn đói meo bảo thôi vô ăn đại bánh xèo nhãn hiệu nổi tiếng trên báo cho rồi. Mua vé 3 cái bánh xèo. Chẳng thấy ai dòm ngó tới mà người ta đứng chờ như kẹt phà Cần Thơ. Cha con tự động lấy dĩa rau, lấy nước mắm dọn ra. Còn đứa anh cầm cái dĩa chìa ra chờ mấy bà chiên bánh động lòng hảo tâm cho một cái. Thằng nhỏ uất ức: Sao mình giống ăn xin quá. Chừng 30 phút thằng lớn quay lại nói nghe bà chủ bán bánh vừa làm vừa chửi thề nghe ghê quá nên bỏ luôn!

Vậy là cha con hài lòng với mấy que xúc xích mua từ quầy của mấy khách sạn nổi tiếng trên Sài Gòn xuống bán rồi uống lon Coca đi về. Mấy đứa nhỏ cằn nhằn còn mình thì không dám nói một câu sợ quê với tụi nó. Tới bãi giữ xe mới thấy thằng lớn hớn hở chạy ra tay cầm một khúc tre dài, đầu tóc bờm xờm, áo quần xộc xệch…khoe: con mới giành mua được một khúc cơm Lam! Lấy xe ra thì có điện thoại của ông bạn. Ổng nói như hét: Đừng vô khu ẩm thực ăn cơm rang Dương Châu (địa danh này gần Cà Mau thì phải). Cơm thiu đó, thằng cha bếp trưởng mới xin lỗi tao xong !!!

*****************************************************

Hôm sau đi công tác xa. Chuyện đã vào quên lãng thì đùng một cái thằng bạn lấy xe chở vợ con xuống chơi, gọi điện thoại hỏi: Xuống quê ông dự lễ hội chỉ có mấy gánh hàng rong dọc bờ sông vậy thôi đó hả. Nghe nói có khu ẩm thực lớn lắm. Đi đường nào tới chỉ với.
Vội vàng tắt máy luôn. Có gì mai nói với nó là mình hết pin.

Wednesday, February 6, 2008

CHIỀU 30 TẾT - CẦN THƠ

Chiều 30 tết - 15 h rồi. Những cành mai đã héo úa. Người bán vẫn còn hy vọng. Mà vẫn còn người mua kia mà

Xe bánh mì còn đầy. Chiều rồi, ế ẩm. Bà nghĩ không biết sẽ làm gì với mớ bánh ế trong đêm giao thừa

Sunday, February 3, 2008

TẾT NÈ BÀ CON ƠI


CÓ MAI MỚI CÓ TẾT CHỨ

MỘT VÒNG CHỢ XUÂN CẦN THƠ

Bán vàng, bán lộc "giả"

Bán lộc thiệt


Bánh tổ. Khi cần đi kiếm muốn chết


Trên bến dưới thuyền





Thuyền hoa


Hoa mai




Bán "ghế ngồi" cho dưa hấu




Thần tài đến




Chợ Xuân thì vui lắm. Nhưng nhất là chợ hoa





Và ..........