PHÀ SẮP VỀ HƯU

Diễn tả cái trời nắng tháng tư như thế nào để mọi người hiểu cái khắc nghiệt ấy? Thôi thì nói như thế này: mười hai giờ trưa đứng ở bến phà Cần Thơ chờ phà qua, cái nắng hắt xuống sàn ponton làm cho mặt nhựa bốc hơi loang loáng như cái chảo nóng dưới chân, còn trên đầu hừng hực mặt trời như có thế với tay là chạm cái cục lửa khổng lồ đó. Cái mùi hôi của thập cẩm chất thải mà người ta tiện tay quăng ra khi chờ phà. Cái tiếng the thé của mụ trà đá, khàn khàn của bà bán bắp. Tiếng máy xe ì ì, khói xông vào mắt, sưng vù… Mới nói vậy thôi mà ông bạn đi cùng đã hét lên thôi được rồi.

Vậy đó mà gần cả trăm năm trời, cái bến phà đưa người qua lại vẫn tèn tèn đưa rước khách sang sông. Máy xe cứ nổ, nắng mưa cứ đổ, người ta cứ rủa, sóng cứ rì rào và…phà vẫn qua. Còn mấy ngày nữa, cái bến phà đi vào máu thịt của bao người dân sẽ về hưu. Cạnh đó cây cầu của lịch sử đã sừng sững đứng đó rồi. Lấy máy chụp hình ra chụp hình ảnh những chuyến phà cuối cùng sang sông. Mà cũng không biết chụp cái gì. Ai cũng biết cả rồi, phà qua sông là phà qua sông có gì lạ đâu! Tấm hình họa chăng chỉ có giá trị ở chỗ ngày tháng in lên, chứ nội dung hình ảnh thì cũ xì. Hôm cuối cùng mình mua vé qua phà rồi cứ để vậy cho nó chạy qua chạy lại chơi. Nghe vậy ông bạn bảo: đồ khùng!

Hồi nhỏ khi đi qua phà Mỹ Thuận, đợi phà là những khoảnh khắc thích thú vì được mua đồ ăn, được mua cho bánh mì Bắc Mỹ Thuận bự như cái gối ôm. Có biết đâu đối với người lớn là cực hình; đối với ai đi xe hay ói thì quả là địa ngục. Vậy mà giờ đây, xóm bến phà Mỹ Thuận xưa, lẻ loi và cô độc bên cạnh cái cầu hùng vĩ thay thế.

Nay thì phà Cần Thơ rồi cũng sẽ như vậy đó. Trên chuyến phà cuối cùng trong những ngày sắp đến khánh thành cầu Cần Thơ, cứ nhìn quanh như muốn ghi lại hết những gì mà có thể mình sẽ chỉ còn ký ức. Người qua phà thì như không ai bận tâm chuyện đó, mặt ai cũng căng thẳng mong phà cập bến, hậm hực vì nóng, vì đợi chờ. Công nhân phà cũng bận rộn như bình thường, có cái khác là họ không thèm đuổi mấy bà bán bắp, bán vé số nữa…còn có mấy ngày thôi kệ họ. Các bảng quảng cáo to đùng hai bên bờ sông vài ngày nữa sẽ chẳng còn ai coi. Anh tài xế ôm vô lăng nhìn ra xa phía cây cầu rồi nói trống không, nếu vẫn còn phà chạy cùng với việc thông xe chiếc cầu kia anh sẽ chọn đi phà, miễn đừng bị kẹt. Hứ, được voi đòi tiên, được tiên đòi đi bộ!

Thằng cha chủ quán nhậu quả là có cặp mắt tinh tường khi nghĩ ra chuyện mà chưa ai nghĩ tới. Thằng chả đòi thuê ponton phà, vốn đằng nào mà chẳng bỏ hoang, đem làm nhà hàng. Chiều chiều ai hay hoài cổ sẽ xuống bến phà xưa uống chai bia, ngồi nhìn cầu nhớ lại phà. Đảm bảo đắt khách, chưa kể cho mấy tay câu cá vừa nhậu vừa câu cá bông lau. Thằng chả còn đòi mua 1 chiếc phà làm nhà hàng, kiểu như Mỹ Cảnh trên Sài gòn, chạy qua chạy lại hai bờ sông như hồi xưa phà chạy vậy.

Rồi phà cũng cập bến, dây neo chưa buộc nhiều tay đã phóng xe xuống. Tay công nhân phà chửi rum, bộ muốn chết sao mà gấp vậy. Thằng nhóc vừa phóng xe vừa ngoái lại: đừng có chảnh vài bữa là hết rồi. Cả chục xe gắn máy ào lên khuất lấp chuyện cãi vả. Đi bộ xuống sau cùng nên mới thấy anh công nhân mặc đồng phục còn mới toanh, còn nếp gấp. Ủa, gần dẹp phà mà cũng phát đồng phục mới sao anh? Đâu có, tui tính để dành, nhưng giờ không đem ra mặc thì chắc bỏ luôn quá. Trên bờ bên này bữa nay lại kẹt phà, xe nối đuôi nhau đậu phả hơi nóng rát mặt…

Xa xa đàng kia là cầu. Mai mốt đi qua cầu có ai đó băn khoăn: xa xa đằng kia hồi đó là bến phà.

Phà Cần Thơ - Những ngày cuối

Xếp hàng lên phà - Cảnh này mai mốt khó kiếm à nhe

Mấy bảng quảng cáo này mai mốt ai coi


Hồi xưa phà Cần Thơ là như vầy nè


Đó...

Nắng không ưa mưa không chịu
Bệnh của người là thế
Chỉ trơ gan mưa gió
Bến Phà này...

ĐÊM 30 CẦN THƠ

Đêm 30 tết Cần Thơ năm nay lộng lẩy

Chắc năm sau Bia Tiger bán đắt

Tràn ngập người và đèn

NGÀY 30 TẾT NĂM TRÂU BƯỚC QUA NĂM DẦN

Mai nhánh ế ẩm vì người ta chuộng mua mai gốc. Giá cũng ngần ấy

Nói vậy chứ năm nay, nhiều người thuê ghe chở cả vườn mai về. Ngày 30 mà còn bi nhiêu đây thì chết rồi
Sáng 30, không lo bán mà đi ngủ cha nội...

Bánh tét, bánh ít đây.....
Ngao ngán chợ 30

MƯA TRÁI MÙA

Miếng đất hoang lau sậy nằm cạnh công ty, lâu ngày sợ rắn sợ rít nên mới làm cỏ cho sạch. Một hôm, trong cái đám cỏ vừa nhú lên ẩn khuất một trái dưa hấu bằng cái nắm tay. Trái dưa hấu mọc lên từ cái hột thằng nào ăn dưa nhả bậy trên đám cỏ tự nhiên thu hút sự lưu tâm của cả công ty. Hễ rảnh rỗi là có đứa chạy ra coi, nhổ cỏ, rồi báo cáo khơi khơi độ lớn và sự phát triển của trái dưa. Chiều xuống, có đứa xách nước ra tưới, rồi lấy cỏ khô che lại sợ bọn ác nhìn thấy. Trái dưa hấu, giờ như con cún con mà mọi người ai cũng nâng niu. Nghe râm ran, gần Tết dưa sẽ chín. Mọi người sẽ cùng ăn cho dù chắc được một miếng chút xíu. Giống như ngày xưa, mong sao cho tới Tết để ăn dưa hấu, ai cũng chờ ăn trái dưa bé nhỏ, mặc dù xe đẩy bán dưa đi qua lại mỗi ngày, suốt cả năm.

Cơn mưa trái mùa. Giữa cái lạnh tháng chạp, cơn áp thấp nhiệt đới lạ thường thình lình ập tới. Trời u ám suốt ngày, mưa không to nhưng cứ rơi lất phất và lạnh buốt… Trái dưa nằm trên cỏ ướt nhẹp, ủ dột… cả nhà buồn rười rượi. Mọi người cứ mở miệng ra là nói cùng một câu y chang: gần Tết rồi mà còn mưa, thời tiết gì kỳ cục vậy, trái dưa chắc tiêu. Riết rồi, Tết đến chỉ còn là những ngày nghỉ, không còn ăn tết, không còn có những phần phật gió chướng… Không còn cả tiếng quết bánh phồng nếp mới và nồi cơm lúa mới cúng ông bà.

Nhiều người nói, thời tiết như trở nên bà già trái tính muốn mưa lúc nào thì mưa, muốn hạn lúc nào thì hạn. Cũng có người nói tiết trời dường như bị tịnh tiến, mùa mưa muộn hơn do đó kết thúc muộn màng. Không phải cơn mưa này là bất thường chỉ là chưa hết mùa mưa thôi. Nếu đúng vậy, có khi sau này dân mình sẽ ăn Tết trong mưa (tất nhiên có cả lũ lụt nữa) và ngắm mai vàng nở giữa trưa hè bên nồi cơm gạo mới…Đó không là một viễn cảnh mà là một thực tế tuy chưa rõ ràng ví như cơn mưa trái mùa thất thường bữa nay. Một người bạn từ ngoài Hà nội vào chơi, nhìn quanh bầu trời, co ro trong chiếc áo cụt tay vì nghĩ là trong Nam trời đang nóng. Hắn rít một hơi thuốc rồi cười hềnh hệch: hóa ra bây giờ thời tiết trong Nam ngoài Bắc có khác gì mấy đâu; ngoài ấy cũng đang lạnh, mưa phùn, u ám giống y như trong này.

Buổi tối không ngủ được, bên ngoài mưa rì rào, trời buốt giá ngay trong tháng Chạp ở miền Nam. Cứ lo ngày nào đó mình không còn ăn Tết. Khi mòn mõi ngủ đi thì trong mơ cứ thấy hiện lên hình ảnh một nồi cơm gạo mới bốc khói thơm phức, một ơ cá kèo kho mới bắt được do gió chướng làm chúng nổi đầu, một tô dưa hấu đỏ. Một bữa cơm dân dã trong những ngày chờ Tết, trong tiếng phình phịch quết bánh phồng của nhà hàng xóm; ngoài trời nắng chang chang và gió chướng thổi phần phật…

Tỉnh cơn mơ, cảm thấy cái lạnh buốt của trời gần sáng. Nằm kín mít trong cái mền với tay lấy cái điện thoại gọi cho bà cô dưới quê hỏi thăm: trời mưa nghịch mùa như vầy lúa có làm sao không cô. Bà cô cười trong điện thoại nói: không sao đâu con, bây giờ người ta đã gặt hết rồi. Không còn ai làm ruộng trễ như trước đâu.

LONELY

Lonely is simply a word but it is more complicate than a human mood. In this planet with 6 billions people, sometimes I could cry out because of loneliness. Lonely is not only staying alone, lonely is because without you!

CẨN THẬN KHI LÀM HỒ SƠ XIN VIỆC!

Buổi sáng, tụ tập ngồi đọc báo, thấy tin một em sinh viên đại học ra trường có bằng loại giỏi, cộng với cái thẻ đảng viên mà bị hắt hủi. Mấy cha bức xúc chửi rùm. Nào là quan liêu, nào là lãng phí chất xám…Còn mình thì thấy chuyện này xưa quá rồi. Hai mươi năm trước, với khí thế hừng hực khi vừa ra trường, cũng một bằng đại học (hổng phải loại giỏi- thường thôi), cũng một thẻ đảng viên (chính xác là dự bị), xách 2 thanh gươm đi kiếm việc một cách hào hùng. Sau 6 tháng, nộp vô 8 cơ quan nhà nước, cuối cùng tui đi làm cho một công ty nước ngoài (?)

Lúc đầu tự tin nộp cho công ty xuất nhập khẩu, sau đó làm lại gửi cho công ty thương mại, thất bại gửi cho công ty thủy sản, chán nản nộp tùm lum…Khi nộp đơn vô mấy cơ quan. Ai cũng hẹn. Ai cũng nói chắc ăn. Mà mình cũng tự thấy chắc ăn vì lúc đó học đại học cũng hiếm mà có thẻ đảng còn hiếm hơn, mà mình thì có 2 cái. Phòng tổ chức công ty nào cũng trầm trồ: tốt quá. Làm mừng hụt hoài. Cái đơn cuối cùng nộp cho một cơ quan đo đạc ruộng đất gì đó mà tay trưởng phòng tổ chức cứ gật gù, rồi lắc lắc.

Một hôm đi ngang văn phòng công ty nước ngoài (lúc đó mình mới “mở cửa” cho họ đầu tư), vô hỏi thì được phỏng vấn ngay, khỏi cần hồ sơ, nộp sau đi. Phỏng vấn xong họ hỏi tuần tới đi làm được không, mình vặn lại: mai được không. Thế là hôm sau đi làm. Cả chục năm sau mới thấy mình ngu quá trời… Một ông bạn nói: hồi đó mày chỉ có thể đi làm ở xưởng cưa mà thôi. Tại sao vậy? Với mấy công cụ đó mày vô làm người ta sẽ nghĩ là vô để cưa ghế. Vì thời đó, các xếp chỉ có 1 trong 2 thứ thôi; mà mày có cả hai nên bị từ chối là phải! Quả là, hồi đó mình ngu thiệt. nhưng mà thôi, chuyện “Tái ông mất ngựa” đó mà.

Sau gần 20 năm làm cho các công ty, tổ chức nước ngoài, một hôm thấy chán kiếp “lê dương” bèn khăn gói theo tiếng gọi chiêu mộ hiền tài về công ty trong nước. Bạn bè người vổ tay, người chửi rủa, kẻ ái ngại… Nhưng đã quyết chí rồi, mình đã ở tuổi “bất hoặc” chứ đâu còn tuổi “nhi lập” nữa đâu. Một thằng bạn cùng chí hướng, đã từng về làm cho công ty trong nước, khuyên nên đi chích ngừa. Vì chắc chắn sẽ bị mang thương tích đầy mình. Nó nói vai em chai cộm vì thường xuyên chích ngừa uốn ván đấy. Vậy mà giờ đây nó cũng đầu hàng rồi. Lúc ấy, nhiều người phán như đinh đóng cột rằng không quá 6 tháng mình sẽ phải dọn nhà lần nữa. Thực tế khác hẳn, hơn một năm sau mình mới đi tìm chốn khác dung thân(!).

Rõ ràng cái văn hóa, cung cách làm việc, cách chịu trách nhiệm, cách ra quyết định của mỗi công ty đều có một sự khác nhau; nhưng nếu chỉ so sánh 2 nhóm: các công ty trong nước và các ông ty nước ngoài thì sự khác biệt là điều dễ thấy nhất. Các phương cách quản lý theo mục tiêu, lấy sự hoàn thành mục tiêu làm thước đo và phương thức lấy sự tuân thủ và vâng lời làm tiêu chuẩn đánh giá. Sự sáng tạo trở nên xa xỉ và trách nhiệm thì mơ hồ vì là của đám đông. Có người nói ngần ấy năm làm việc cho các công ty, tổ chức nước ngoài đã làm mình hư, mất khả năng thích nghi. Thật vậy, khó mà thích nghi khi sự khác biệt là quá lớn. Nhiều người cho rằng nếu đã làm cho công ty nước ngoài thì đừng làm cho công ty trong nước nữa và ngược lại, nếu xưa nay chỉ làm cho công ty trong nước thì đừng vô làm cho công ty nước ngoài.

Người nước ngoài hay nói: title, free of charge. Chức vụ là thứ cho không. Còn ở ta thì chức vụ là kết quả của một quá trình tích lũy chứ đâu có khơi khơi. Vì vậy, chức vụ là cái quý lắm, phải giành mới có và có thì phải giữ. Và, cũng là dễ hiểu thôi, khi người gạt phắt ngay những mối đe dọa dù là tiềm ẩn, có khả năng ảnh hưởng đế cái chức vụ quý giá. Vì vậy, em sinh viên gì đó ơi, em chỉ nên tự trách mình.